Bắc Ninh: Đưa “Phòng chống bạo lực gia đình” vào trường học
Không còn là chuyện “đóng cửa bảo nhau”
Theo chị Nguyễn Thị Huyền, Phó chủ tịch Hội phụ nữ huyện Tiên Du: Trong 3 năm, từ 2007 - 2009, trên địa bàn huyện có 174 vụ bạo hành gia đình nổi cộm, chưa kể rất nhiều vụ nạn nhân giấu giếm, không trình báo. Trước đây, do thiếu hiểu biết pháp luật cộng với tàn dư của tư tưởng gia trưởng phong kiến, người đàn ông thường tự cho mình cái quyền “dạy vợ”, còn xã hội quan niệm BLGĐ là “chuyện vợ chồng người ta”, chính những người phụ nữ (nạn nhân) cũng có tâm lý “xấu chàng hổ ai” nên dù bị chồng chà đạp, bạo hành, họ vẫn nhẫn nhục cam chịu. Vì vậy, các cơ quan chức năng muốn can thiệp cũng rất khó, BLGĐ vẫn có đất để tồn tại. Hiện nay, Luật Phòng chống BLGĐ được tuyên truyền rộng rãi đến người dân trong địa bàn Dự án bằng nhiều hình thức: loa truyền thanh; tài liệu, tờ rơi; sân khấu hóa với các tiểu phẩm và những làn điệu dân ca quen thuộc, hấp dẫn, có tác dụng tuyên truyền rất tốt; mỗi tháng, tại cộng đồng thôn, xã lại có một cuộc họp tuyên truyền, phổ biến Luật Phòng chống BHGĐ; phát động người dân ký cam kết “nói không với BLGĐ”, phát hiện, tố giác người vi phạm… Mỗi xã còn thành lập 3 “địa chỉ tin cậy” (công an, trạm y tế, hội phụ nữ xã) với những hoạt động can thiệp, ngăn chặn và hỗ trợ nạn nhân bị bạo hành.
Dự án mới triển khai được 6 tháng, nhưng kết quả thật đáng phấn khởi: hầu hết người dân đã nhận thức được, bạo hành phụ nữ và trẻ em là vi phạm pháp luật; số vụ bạo hành trên toàn huyện 6 tháng đầu năm 2010 đã giảm xuống chỉ còn 10 vụ; ý thức của những ông chồng trước đây thường xuyên bạo hành vợ con cũng chuyển biến rõ rệt, họ đã biết e ngại, xấu hổ trước sự giám sát và phê phán của cộng đồng.
Trẻ em… vào cuộc
Trẻ em thường là nạn nhân trực tiếp hoặc gián tiếp của tình trạng BLGĐ - cô Dương Thị Liên Hương, Hiệu trưởng trường THCS Việt Đoàn cho biết - Đến trường, các em thường có biểu hiện rất rõ như học hành sa sút, muốn bỏ học; em gái thì buồn bã, trầm cảm, em trai thì lì lợm, dễ gây gổ, xô sát với bạn… Từ khi nhà trường phối hợp với Dự án, giáo viên đã có nhiều sáng kiến lồng ghép nội dung phòng chống BLGĐ với các môn học. Thày cô không chỉ giảng suông về quyền và nghĩa vụ của các em mà còn nêu ra những câu hỏi, tình huống để khơi gợi các em tích cực tham gia thảo luận, ví dụ: “Khi em mắc lỗi, bố mẹ thường xử lý thế nào?”, “Ở làng xóm của em có BLGĐ không?”… Nhờ đó, hầu hết học sinh đã nhận thức được đầy đủ về BLGĐ, về nhà chính các em lại là những tuyên truyền viên tuyên truyền cho ông bà, cha mẹ.
Em Vũ Thị Huế và Nguyễn Thị Thu Trang, học sinh lớp 9B, hồn nhiên bày tỏ: “Theo em, chồng đi uống rượu về đánh đập, hành hạ vợ con, hoặc có lời nói xúc phạm nhân phẩm, đe dọa tính mạng người khác là những hành vi BLGĐ. Giả sử gia đình em xảy ra bạo lực, em sẽ nói chuyện với bố mẹ để họ dừng lại, hoặc gọi ông bà tới giúp. Nếu quá đáng thì em sẽ báo cho “địa chỉ tin cậy” (công an xã, hội phụ nữ), hoặc chia sẻ với thày cô để được tư vấn”; “Em rất thích tham gia những hoạt động phòng chống BLGĐ do nhà trường phát động, như mít tinh, cầm biểu ngữ đi diễu hành; thi vẽ tranh, thi tiểu phẩm văn nghệ, thi tìm hiểu về BLGĐ. Em sẽ chia sẻ những thông tin này với người thân…”.
Còn đó những khó khăn
Mặc dù không còn “quá nóng”, nhưng từ đầu năm đến nay, Việt Đoàn vẫn giữ “kỷ lục” về tình trạng BLGĐ, chiếm 6/10 vụ của toàn huyện. Có vụ khá nghiêm trọng như bố dùng nhục hình, lột hết quần áo của con rồi trói con lại, bắt phơi nắng ngoài đường để “giáo dục”; hoặc vì ghen tuông mà có anh chồng đánh đập vợ tàn tệ, còn nung đỏ con dao để hủy hoại nhan sắc của vợ; có vụ chồng đánh vợ thành thương rồi dìm xuống cống, vậy mà khi đến bệnh viện, chị vợ vẫn nói với bác sĩ là “em bị ngã”…
Chị Vương Thị Hài, chủ tịch Hội phụ nữ xã cho rằng, nam giới là đối tượng “có nguy cơ cao”, nhưng việc vận động, tuyên truyền chống BLGĐ đối với họ rất khó, các cuộc họp ở cộng đồng chỉ có khoảng 20 - 30% nam giới tham gia. Đàn ông lại thường hay ra ngoài làm ăn, nhiều người vướng vào tệ nạn xã hội, hoặc ngoại tình, rồi về nhà lại hành hạ, ngược đãi vợ con. Việc xử lý vi phạm cũng còn nhiều vướng mắc. Ví dụ anh chồng bị quyết định xử phạt hành chính, nhưng người vợ lại thường phải bỏ tiền ra nộp phạt cho chồng, biện pháp xử lý hầu như mất tác dụng…
Chị Đào Thị Hạnh, Chủ tịch Hội LHPN, trưởng ban quản lý Dự án Phòng chống BLGĐ tỉnh Bắc Ninh, khẳng định: Mặc dù còn nhiều thách thức, nhưng Dự án “Phòng chống bạo lực gia đình” đã đạt được hiệu quả tuyên truyền to lớn và tích cực đối với cộng đồng. Hội phụ nữ vẫn đang tiếp tục phối hợp chặt chẽ với lãnh đạo các cấp, các ban ngành của tỉnh để rút kinh nghiệm, bàn biện pháp xây dựng mạng lưới và chính sách phù hợp cho công tác phòng chống BLGĐ ở địa phương.
