Lâm Đồng: Biến “5 không, 3 sạch” thành thói quen tự giác hằng ngày của hội viên, phụ nữ

Từ nhận thức đến hành động cụ thể

Với phương châm “dễ hiểu, dễ làm, dễ nhớ”, các cấp Hội phụ nữ trong tỉnh đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền các tiêu chí xây dựng gia đình “5 không, 3 sạch” thông qua nhiều hình thức linh hoạt như sinh hoạt chi hội, tổ phụ nữ, câu lạc bộ; tuyên truyền miệng; lồng ghép trong các buổi họp thôn, tổ dân phố; xây dựng các mô hình gắn với đời sống thực tế; tổ chức các Hội thi “Phụ nữ chung tay giảm rác thải nhựa, bảo vệ môi trường”, sân khấu hóa, tọa đàm…

Từ nhận thức đúng, hội viên đã chủ động thực hiện bằng những việc làm cụ thể: giữ gìn vệ sinh gia đình, phân loại rác tại nguồn, trồng cây xanh trước nhà, sắp xếp nhà cửa gọn gàng, chăm lo bữa ăn đủ dinh dưỡng cho con, nhắc nhở người thân chấp hành pháp luật, xây dựng lối sống văn minh, trách nhiệm với cộng đồng. Thói quen nhỏ, hành động đều đặn mỗi ngày của mỗi hội viên, phụ nữ đã và đang tạo nên sự thay đổi tích cực trong mỗi gia đình, từng khu dân cư. Đây chính là nền tảng quan trọng để cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch” đi vào chiều sâu, bền vững và có sức lan tỏa lâu dài.

Lan tỏa bằng những mô hình thiết thực

Trong giai đoạn hiện nay, Hội LHPN tỉnh đã và đang triển khai nhiều sáng kiến đột phá, thiết thực, nhằm đưa Cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch” từ khẩu hiệu trở thành thói quen tự giác hằng ngày của mỗi cán bộ, hội viên phụ nữ, hộ gia đình. Chuyển từ tuyên truyền chung sang hành động cụ thể, thiết thực. Tiêu chí 3 sạch được triển khai mạnh mẽ với nhiều mô hình hiệu quả: xây dựng các tuyến đường hoa, tuyến đường kiểu mẫu, tuyến đường phụ nữ tự quản xanh, sạch, đẹp; “Khu dân cư sạch - đẹp”; tổ phụ nữ tuyên truyền, bảo vệ môi trường, phòng chống rác thải nhựa, phòng chống biến đổi khí hậu; tổ phụ nữ phân loại, xử lý rác thải tại nguồn; “Tổ phụ nữ nói không với túi ni-lon”, “Ngôi nhà xanh”, “Đoạn đường mẫu”, “Đoạn đường hoa”, tổ phụ nữ thu gom phế liệu… giúp hội viên dễ làm, dễ nhớ, dễ duy trì.

Cán bộ, hội viên, phụ nữ phường 2 Bảo Lộc triển khai mô hình “Đoạn đường mẫu” chào mừng Đại hội Đảng toàn quốc với việc dọn vệ sinh, chăm sóc hoa, gắn 14 pano, làm 32 trụ treo cờ

Lồng ghép “3 sạch” với hỗ trợ phát triển kinh tế hộ gia đình, xây dựng mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, vừa nâng cao thu nhập vừa hình thành ý thức giữ gìn môi trường sống bền vững; trao tặng 1.421 mô hình sinh kế cho hội viên, phụ nữ nghèo, cận nghèo (bò giống sinh sản, gà giống, kinh phí để hội viên phụ nữ buôn bán nhỏ).

Phát huy vai trò nêu gương của cán bộ, hội viên nòng cốt đã tham gia các hoạt động ra quân dọn vệ sinh môi trường, nạo vét kênh mương, thu gom rác thải, tu sửa đường nông thôn, trồng cây xanh; mỗi Hội cơ sở có ít nhất 1 công trình, phần việc, đăng ký với cấp ủy về thực hiện các tiêu chí xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, trong đó cán bộ Hội đi đầu thực hiện; mỗi chi hội xây dựng ít nhất một mô hình điểm để lan tỏa, tạo sức thuyết phục bằng hành động thực tế. Cho đến nay, 124/124 cơ sở Hội tham gia xây dựng 535 công trình, phần việc góp phần xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh như: các tuyến đường ánh sáng an ninh, camera an ninh; trụ cờ, tuyến đường hoa, tuyến đường không rác; vận động phụ nữ tham gia bảo hiểm y tế, xây dựng “Mái ấm tình thương” cho hộ nghèo, hỗ trợ tặng học bổng, quà, thẻ bảo hiểm y tế cho hội viên, phụ nữ, học sinh nghèo, khó khăn… với tổng kinh phí gần 1,4 tỷ đồng.

Tận dụng mạng xã hội, nhóm Zalo, facebook, fanpage để đăng tải hình ảnh, video clip, bài viết ngắn về gương điển hình, câu chuyện đẹp về “5 không, 3 sạch”; tổ chức các lớp tập huấn, cuộc thi trực tuyến để tăng cường tương tác; sử dụng các nền tảng số để khảo sát, đánh giá kết quả thực hiện, giúp theo dõi và quản lý dữ liệu hội viên thực hiện cuộc vận động hiệu quả hơn. Từ đó, tạo sự lan tỏa rộng rãi trong cộng đồng dân cư.

Gắn đánh giá thi đua với kết quả thực chất, lấy việc duy trì “5 không, 3 sạch” làm tiêu chí đánh giá gia đình hội viên, khu dân cư, góp phần hình thành ý thức tự giác, bền vững. Hàng năm, các cấp Hội tổ chức cho cán bộ, hội viên phụ nữ đăng ký, mỗi năm giúp thêm từ 5 - 10 hộ gia đình hội viên phụ nữ thực hiện đạt 8 tiêu chí “5 không, 3 sạch”. Trong năm 2025, Hội đã giúp thêm 1.956 hộ đạt gia đình “5 không, 3 sạch” và “5 có, 3 sạch” tại các xã nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu.

Thông qua những cách làm sáng tạo, linh hoạt và sát thực tiễn, Hội LHPN tỉnh Lâm Đồng từng bước đưa “5 không, 3 sạch” trở thành nếp sống văn minh, trách nhiệm và tự nguyện của mỗi gia đình. Đặc biệt, tại các vùng nông thôn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, phong trào “5 không, 3 sạch” được triển khai gắn với xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững. Qua đó, giúp phụ nữ thay đổi nếp nghĩ, cách làm, từng bước cải thiện chất lượng cuộc sống, giữ gìn bản sắc văn hóa và môi trường sinh thái địa phương.

Hình thành thói quen - nền tảng của sự bền vững

Bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế gia đình có mối quan hệ chặt chẽ, bổ trợ cho nhau, trong đó người phụ nữ giữ vai trò hết sức quan trọng. Bởi vì, phụ nữ là người trực tiếp tổ chức đời sống gia đình, từ sản xuất, tiêu dùng đến chăm sóc môi trường sống hằng ngày, nên có điều kiện và khả năng biến các hành vi bảo vệ môi trường thành thói quen bền vững.

Thực tiễn cho thấy, phụ nữ Lâm Đồng đã và đang tích cực triển khai các mô hình kinh tế xanh và tuần hoàn, bao gồm phân loại rác tại nguồn, tái chế rác hữu cơ thành phân bón (như nuôi trùn quế), sản xuất nông nghiệp an toàn (VietGAP) và sử dụng túi nilon thân thiện với môi trường. Các mô hình này không chỉ giúp giảm ô nhiễm môi trường, tiết kiệm tài nguyên, mà còn tăng thu nhập cho hội viên, nâng cao chất lượng cuộc sống gia đình. Quan trọng hơn, phụ nữ còn là người lan tỏa lối sống xanh, giáo dục các thành viên trong gia đình, nhất là thế hệ trẻ, hình thành ý thức trách nhiệm với môi trường ngay từ những việc nhỏ nhất.

Phụ nữ Bảo Lộc hưởng ứng phong trào “Trồng cây nhớ ơn Bác Hồ”

Có thể khẳng định, phát huy tốt vai trò của phụ nữ chính là chìa khóa để gắn kết hiệu quả giữa bảo vệ môi trường với phát triển kinh tế gia đình, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững lâu dài. Hội LHPN tỉnh Lâm Đồng vinh dự được Đoàn Chủ tịch TW Hội LHPN Việt Nam tặng Bằng khen vì có thành tích xuất sắc trong thực hiện cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không 3 sạch” tham gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 - 2025.

Tiếp tục đồng hành và nâng cao chất lượng cuộc vận động

Năm 2026, năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Lâm Đồng, Nghị quyết Đại hội đại biểu phụ nữ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030.

Bà Nguyễn Thị Phương Thảo, Phó Chủ tịch Hội LHPN tỉnh chia sẻ, trong thời gian tới, Hội tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức triển khai Cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch” thành “5 không, 3 sạch, 3 an” gắn với xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh và bảo vệ môi trường. “Chúng tôi chú trọng nâng cao ý thức tự giác của hội viên, phụ nữ, coi mỗi hành động nhỏ hằng ngày là nền tảng bền vững để xây dựng gia đình hạnh phúc, cộng đồng văn minh và Lâm Đồng phát triển xanh, bền vững”, bà cho biết.

Từ chỗ là tổ chức đồng hành, hỗ trợ, đến nay, tổ chức Hội đã trở thành lực lượng dẫn dắt và tạo lập được nhiều mô hình thiết thực, hiệu quả. Với sự vào cuộc đồng bộ của các cấp Hội và tinh thần tự giác của mỗi cán bộ, hội viên, phụ nữ, những mảng xanh sẽ không chỉ dừng lại ở các mô hình điểm, mà sẽ trở thành lối sống bền vững, hiện hữu trong mọi nếp nhà trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng.