Trung Quốc: Nỗ lực đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức tự nhiên

Triển khai các hoạt động “Chăm sóc trẻ em gái”

Quyết định đã chỉ rõ: “Triển khai sâu rộng các hoạt động “Chăm sóc trẻ em gái”, tuyên truyền các quan niệm mới về hôn nhân và sinh đẻ tới mọi gia đình”. Trọng tâm là xoá bỏ phân biệt giới tính, tuyên truyền sâu rộng quan niệm hôn nhân văn minh như bình đẳng nam nữ, sinh ít, sinh tốt, phổ cập kiến thức pháp luật về bảo vệ quyền lợi bà mẹ trẻ em.

Ban hành các chính sách kinh tế xã hội có lợi cho sự trưởng thành klhỏe mạnh của các em gái và sự phát triển của phụ nữ, thực hiện nam nữ bình đẳng trong việc làm và tham gia các hoạt động kinh tế xã hội. Khen thưởng các gia đình thực hiện KHHGĐ sinh con một bề gái và có sự ưu tiên trong các hoạt động xóa đói giảm nghèo, cứu trợ từ thiện, vay vốn ưu đãi, sắp xếp việc làm… Nghiêm cấm các hành vi chẩn đoán giới tính thai nhi và phá thai lưạ chọn giới tính phi pháp. Xây dựng chế độ quản lý siêu âm, đăng ký phá thai, khám thai và quá trình và quá trình sinh đẻ. Hoàn thiện chế độ quản lý chứng nhận chứng chỉ hành nghề và siêu âm. Quản lý theo đơn các loại thuốc tránh thai khẩn cấp và thuốc phá thai.

Sau 5 năm thực hiện, trận chiến chống lại mất cân bằng giới tính khi sinh của Trung Quốc đã đạt được một số kết quả nhất định nhưng quan trọng nhất là đã làm thức tỉnh sự nhận thức về hệ lụy khôn lường cuả mất cân bằng giới tính (MCBGT) với tương lai cuả dân tộc và những thách thức cần vượt qua trong cuộc chiến lâu dài và quyết liệt này.

Rốt ráo tiến hành các giải pháp cần thiết

Theo số liệu cuả LHQ, hiện nay Trung Quốc là một trong những quốc gia có chênh lệch tỷ số giới tính khi sinh lớn nhất trên thế giới và đáng báo động hơn, bởi Trung Quốc là một quốc gia đông dân nhất trên hành tinh nên hệ lụy để lại sau 15- 20 năm sẽ vô cùng lớn so với hậu quả cộng lại do mất cân bằng giới tính khi sinh của tất cả các nước có hiện tượng này. Năm 2010 SRB đạt 118 bé trai/100 bé gái, giảm so với 121 (năm 2008), 119 (năm 2005), 121 (năm 2004), 117 (năm 2000) và 111 vào năm 1990. Tỷ số giới tính sẽ vẫn tiếp tục chênh lệch ở mức báo động 119 bé trai trên 100 bé gái vào những năm 2030.

Trên toàn thế giới, tỷ số này dao dộng ở mức bình thường từ 103 đến 107. Theo nghiên cứu của Tạp chí y học Lancet - Anh (British Medical Lancet), phá thai nhằm chọn lọc giới tính đã để lại cho Trung Quốc với 32 triệu con trai hơn nhiều hơn con gái. Một nghiên cứu khác của UNICEF ước tính có 29 triệu phụ nữ “mất tích "ở quốc gia này và số lượng các cô gái mất tích"được tạo ra trong một năm tăng từ khoảng 500.000 năm 1990 lên 900.000 vào năm 2000. Để giải quyết thực trạng trên nhằm đạt mục tiêu đưa SRB về mức chuẩn vào năm 2020, Chính phủ Trung Quốc đã triển khai tổng thể các giải pháp cần thiết: đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục, vận động về bình đẳng giới. Xây dựng và hoàn thiện hệ thống chính sách hướng đến lợi ích của trẻ em gái và gia đình họ trong sáu lĩnh vực: sinh đẻ và nuôi dạy trẻ mạnh khỏe, giáo dục trẻ, trợ giúp trẻ tránh rủi ro, chăm sóc sức khỏe sinh sản, phát triển gia đình toàn diện, an sinh tuổi già. Hỗ trợ tiền ngay các gia đình khi sinh con gái. Các bé gái đi học được miễn học phí...

Họ còn có chính sách “tình thương”, nghĩa là các cán bộ cấp thôn, xã, huyện phải hỗ trợ các gia đình sinh con một bề nữ. Khi chia nhà, các gia đình sinh con gái được thêm một suất. Bố mẹ của những người sinh con gái (1 hoặc 2 con) khi về già (vào tuổi 60) nếu không có lương hưu sẽ được Nhà nước chu cấp cho mỗi người 600 nhân dân tệ/ năm. Nếu cả hai vợ chồng đều đạt độ tuổi 60 thì mỗi tháng gia đình sẽ có 100 nhân dân tệ, là khoản tiền đủ trang trải cho những chi phí cơ bản hàng ngày cho tuôỉ già. Như vậy, hệ thống giải thưởng xã hội này cho thấy một sự thay dôỉ lớn trong chính sách KHHGĐ, chuyển từ “trừng phạt những ai đẻ nhiều con” sang “trao thưởng cho những ai có 1 hoặc 2 con gái” và quan trọng nhất là ngày càng có nhiều ngươì dân nông thôn thực hiện KHHGĐ một cách tự nguyện. Mặt khác, xu hướng nhiều thanh niên nông thôn di cư ra thành thị, bỏ cha mẹ già của họ ở thôn quê, thậm chí để cả cả con cái cho bố mẹ chăm sóc càng làm cho niềm tin truyền thống “càng nhiều con, càng an toàn, có con trai là chổ dưạ về già đã dần không phù hợp với xu th đô thị hoá và thực tế đang xảy ra.

Hệ thống giải thưởng 600 nhân tệ này cũng đã phát huy tác dụng tại tỉnh Jinzhong. Ngoài ra, tỉnh này đã đồng thời cấp thêm một khoản tiền nữ cho 4 dạng vợ chồng sau đây: (1) đăng ký giấy chứng nhận có 1 con; (2) Những ngươì có giấy chứng nhận có thêm 1 con quyết định không sinh thêm; (3) người có 2 con gái và những ngươì có duy nhất 1 con và đứa trẻ đó bị tật nguyền bởi tai nạn hoặc bệnh tật (4) hoặc những người quyết định không sinh con sau khi con họ bị chết. Từ hệ thống giải thưởng mới này, nhiều gia đình thay vì “tống khứ” con gái, một quan niệm truyền thống trong hôn nhân trước đây, đã lấy một chằng rể về gia đình họ và cho rằng 1 con rể tốt cũng tốt như con trai trong việc chăm sóc khi tuổi già.

Ở một số nơi, chính quyền điạ phương phủ còn có chế độ lương hưu đặc biệt cho các cặp vợ chồng có hai con gái và cây ăn quả cho các cặp vợ chồng có một con gái. Mục đích của chính sách này là để giảm ưu đãi để có con trai như một biện pháp an sinh xã hội. Chính phủ cũng cho phép các cô gái không có anh em đi học miễn phí trong khi các bậc cha mẹ với con trai phải trả 7,50 USD một học kỳ...

Mong có con gái

Hiện nay ở nhiều nơi, ngày càng có thêm các gia đình mong có con gái, giống như ở Hà Quốc, thay vì cho “sinh một bề 2 con gái là tai họa” thì nay đã thay đổi ngược lại “là tai hoa nếu gia đình  sinh con một bề là trai”. Trong nhiều trường hợp, phụ nữ trẻ dễ có việc làm hơn, con gái có khả năng chăm sóc cha mẹ già hơn nhiều con trai. Hiện nay, ở  nông thôn Trung Quốc, nhiều làng được treo đầy các khẩu hiệu như "Một cô gái có giá trị nhiều như một cậu bé", "Có một người con gái tốt như có một đứa con trai", và "vững chắc đề cao quyền bình đẳng cho trẻ em gái và trẻ em trai" đã và đang góp phần tích cực vào việc chống kỳ thị trẻ em gái và phụ nữ, thực hiện ngày càng tốt hơn Luật Bình đẳng giới.

Trung Quốc là một nước có nhiều đặc trưng dân số tương đồng: quy mô dân số lớn, tỷ số mất cân bằng giới tính khi sinh khá cao, quá trình đô thị hoá chậm, sự già hoá dân số dân số xảy ra nhanh. Khoảng 70% dân số và người cao tuổi sống ở nông thôn không có lương hưu, với hệ thống an sinh xã hội chưa phát triển, tư tưởng trọng nam khinh nữ còn bám rễ vào nhiều gia đình... Theo một số người có uy tín trong cộng đồng thì việc xây dựng, thực thi những giải pháp cơ bản và lâu dài là tuyên truyền giáo dục để chuyển đôi hành vi cho người dân. Song song là thực thi giải pháp kinh tế thưởng để khuyến khích (thay thế cho hình thức phạt vì sinh nhiều con) những gia đình sinh con một bề là gái là cần thiết hy vọng sẽ góp phần trực tiếp giảm thiểu kỳ thị trẻ em gái và phụ nữ, góp phần tích cực thực hiện Luật Bình đẳng giới và thay đổi dần quan niệm trọng nam khinh nữ trong cộng đồng dân cư.

Tuy nhiên, cần nghiên cứu để các nhóm giải pháp kinh tế được xây dựng khả thi cho từng địa phương, vùng miền, nhóm dân tộc và nên chăng cần phân khúc theo vòng đời để môĩ trẻ gái, phụ nữ, người lao động và người cao tuôỉ đều thấy được dù đẻ con một bề là gái đều bình đẳng và đáng được trân trọng như nhau.