Vạn Vân – một nét văn hoá Việt

Một ngôi nhà truyền thống Việt

Ngay từ cái nhìn đầu tiên, khách đã cảm nhận được nét gần gũi, bình yên của một ngôi nhà Việt cổ. Hàng rào gỗ có những cây leo màu xanh quấn quanh dẫn ta vào sân gạch rộng. Bên dưới hàng chuối là lu nước bằng sành, một cái gáo dừa nhỏ được úp bên trên…

Ba gian nhà là ba khu trưng bày riêng. Gian đầu tiên giành cho gần 300 cổ vật gốm có niên đại từ thế kỉ 15 đến 19. Những bình hoa, bình vôi, điếu bát, điếu voi.. được bày trang trọng trong các tủ kính. Đi dọc theo hành lang, ta sẽ đến với khu trưng bày sản phẩm hiện đại. Đó là những sản phẩm tiêu biểu của các nghệ nhân Bát Tràng. Chúng được đặt khéo léo cạnh một cái lò nung nhỏ. Phía bên trái là khu vực mà khách có thể mặc sức sáng tạo tác phẩm cho riêng mình. Du khách có thể nặn, vẽ, nung và mang sản phẩm mình về làm kỉ niệm. Trên chõng tre, khách được nghỉ ngơi và thưởng thức bữa cơm quê sau một ngày tham quan lý thú.

Khách đến đây rất phong phú. Không chỉ có khách nước ngoài muốn tìm hiểu về một nét văn hoá Việt Nam, khách tham quan du lịch trong nước mà còn có rất nhiều học sinh sinh viên chọn nơi đây để đi thực tế. Mỗi ngày trung bình Vạn Vân đón từ 50 thậm chí hàng trăm khách.

Một nhà nghiên cứu về gốm người Bỉ khi đến thăm nơi đây đã nói: “ Bảo tàng nhà nước ở Việt Nam có nhiều cái đáng để xem, còn bảo tàng tư nhân thì Vạn Vân là cái đầu tiên đáng xem nhất”.

Giáo sư sử học Lê Văn Lan, thành viên Hội những người bạn di sản, và nhiều vị đại sứ cùng phu nhân của nhiều nước tại Việt Nam coi đây là điểm đến quen thuộc mỗi dịp cuối tuần.

Con của làng hoa, học luật, mê gốm…

Đó là những nét tiêu biểu về anh Trần Ngọc Lâm, chủ nhân của Vạn Vân. Hiện anh còn là hội viên của Hiệp hội câu lạc bộ UNESCO Việt Nam và là chủ Công ty Ngọc Hà Garden. Anh tâm sự: “Sưu tầm không phải là có được cổ vật cho riêng mình mà phải biết đặt nó đúng vị trí mới đề cao được giá trị của cổ vật. Đồng thời phải biết chia sẻ với mọi người để ai cũng thấy được giá trị văn hoá của nước mình. Mình thấy chưa ai xây dựng bảo tàng tư nhân nên mạnh dạn làm thử.”

Anh bắt đầu sưu tầm từ cách đây 7 năm. Đến năm 2003 thì bắt tay dựng lại ngôi nhà cổ rộng 400m2 này và đặt tên là Vạn Vân. Anh nói: “Mình phải xuống tận Thái Bình mua 3 ngôi nhà cổ thì mới dựng lại được gian nhà này”. Nhiều nhà văn hoá, kiến trúc sư rất ngạc nhiên khi biết ngôi nhà này hoàn toàn tự tay anh thiết kế, trưng bày.

Anh không đặt mục đích kinh tế lên hàng đầu nên chọn Bát Tràng để đặt Vạn Vân. “ Châu phải về với Hợp Phố mà!” anh cười nói. Bên cạnh việc quảng bá cho sản phẩm gốm, anh muốn dựng lại không gian văn hoá Việt để du khách cũng như thế hệ trẻ hiểu thêm về phong tục, truyền thống văn hoá Việt Nam.

Mong muốn của người chủ Vạn Vân

Người chủ của bảo tàng tư nhân Vạn Vân luôn tìm cách làm mới khu trưng bày của mình, tạo cảm giác mới mẻ cho người xem. Thời gian tới, anh sẽ sắp đặt lại các cổ vật, mở ra một số gian trưng bày cho các hội viên cùng chơi. Hoặc cũng có thể tiến hành trưng bày theo chủ đề nhất định ( theo dòng men, theo lịch sử…). Anh cũng đã nghĩ đến việc đưa công nghệ bảo tàng vào để làm phong phú cho Vạn Vân như chiếu phim về làng nghề Bát Tràng… nhằm biến Vạn Vân thành sản phẩm du lịch của làng nghề.

Kế hoạch của anh còn rất nhiều. Anh mong muốn một ngày gần đây sẽ được hợp tác với ngành văn hoá - du lịch Việt Nam trong việc phát triển du lịch làng nghề để góp phần giới thiệu văn hoá Việt cho du khách muôn phương.