Người nữ thương binh “ăn cơm nhà, thổi tù và hàng tổng”
“Con chim công” của đại ngàn
Giờ đây tuy đã gần bước qua ngưỡng cửa 60 tuổi, nhưng trông bà Y Đa vẫn còn trẻ trung và sắc nét. Ngồi kể chuyện về những kỷ niệm một thời sôi nổi và hào hùng, bà đưa đôi bàn tay diễn lại những điệu múa, xem ra vẫn còn “dẻo” lắm. Bà kể bà là người dân tộc Kà Dong, ở xã Ngọc Tem, huyện Kon Plông tham gia cách mạng và làm liên lạc năm 12 tuổi. Tổ chức thấy bà nhanh nhẹn và có ngoại hình dễ coi đã cho bà vào đội văn công của huyện. Không phụ lòng tin của tổ chức và bằng nhiệt huyết của tuổi trẻ, cộng với tư chất của một nghệ sĩ bẩm sinh, những điệu múa của bà đã làm ấm lòng người hậu cứ. Ngay cả những lúc cuộc chiến tranh trong giai đoạn quyết liệt nhất, đoàn văn công của bà vẫn đi khắp đại ngàn, khơi dậy niềm tin yêu cuộc sống, động viên và cổ vũ cán bộ, chiến sĩ trước khi xung trận. Rồi trong lúc công tác, chẳng may bà bị thương và trở thành thương binh hạng 3/4. Sau đó, bà được tổ chức cho đi học bổ túc và bồi dưỡng trở thành một cán bộ Đoàn năng nổ, một Trưởng Phòng lao động-thương binh và xã hội giàu lòng nhân ái, sống có trách với các gia đình thương binh-liệt sĩ, gia đình có công với cách mạng...
Cuộc chiến đã lùi xa, lớp bụi thời gian cũng đã từng làm mờ đi những hình ảnh đẹp về sự hiến dâng, về nghĩa tình đồng đội, đồng chí..., nhưng hình ảnh cô văn công Y Đa, “con chim công” của đại ngàn Tây Nguyên vẫn còn lưu giữ trong ký ức người dân trong vùng.
“Ăn cơm nhà, thổi tù và hàng tổng”
Sau giải phóng và trong những năm đổi mới, bà đã kinh qua nhiều chức vụ công tác khác nhau, trước khi về hưu năm 1993, bà Y Đa là Trưởng Phòng Lao động- thương binh và xã hội huyện Kon Rẫy. 36 năm tuổi Đảng với bao thành tích và Huân chương kháng chiến (hạng nhất, hạng hai, hạng ba), Huân chương giải phóng Tây Nguyên..., về nghỉ hưu tại thôn 2, thị trấn Đăk Rve, huyện Kon Rẫy tưởng bà sẽ nghỉ ngơi hay dành nhiều thời gian lo cho chồng, con và các cháu. Nhưng trước sự tín nhiệm của cấp uỷ, chính quyền và nhân dân ở địa phương, bà lại hăng hái tham gia nhiều hoạt động chính trị-xã hội: Đảng uỷ viên thị trấn, Kiểm tra Đảng thị trấn, Bí thư Chi bộ thôn 2, Thường vụ Hội cựu binh thị trấn, Chi hội trưởng Hội Cựu chiến binh thôn 2, Thường vụ Hội Người cao tuổi thị trấn, Phó ban công tác Mặt trận thôn 2... “Ăn cơm nhà, thổi tù và hàng tổng” trong khi chồng là một cán bộ tuổi cao, sức yếu thường hay đau ốm, nhưng ngoài việc làm tròn trách nhiệm đối với gia đình, chồng con, bà vẫn còn dành được nhiều thời gian cho người dân ở khu dân cư. Thực hiện nghị quyết của Đảng bộ thị trấn và Chi bộ thôn, bà thường xuyên lắng nghe tâm tư, tình cảm, nguyện vọng của người dân và lên kế hoạch giúp cho người dân trong thôn xoá đói, giảm nghèo. Không phải bằng những lời nói suông mà bằng những việc làm cụ thể. Đối với những hộ gia đình thiếu vốn và có nhu cầu vay vốn, bằng uy tín của mình, bà tác động với các ngành và các tổ chức đoàn thể giúp cho bà con trong thôn được vay những nguồn vốn ưu đãi để phát triển chăn nuôi heo, bò, làm kinh tế vườn và buôn bán nhỏ...
Khi nói về bà, chị Lê Thị Thoả không ngớt lời khen: “Chị Y Đa thường hay đến từng gia đình động viên chị em làm kinh tế. Chị còn vận động bạn bè, người thân và lấy từ đồng lương hưu tiết kiệm được của mình cho chị em mượn vốn làm ăn không tính lãi. Từ đồng vốn nghĩa tình này, nhiều chị em đã đầu tư nuôi con gà, con heo hay mua phân, giống đầu tư cho sản xuất. Khi sinh lợi, chị em mới trả vốn lại cho chị”.
Nhiều hộ gia đình có hoàn cảnh éo le, quá khó khăn như con đông, đau ốm... được bà cho luôn cả đồng vốn tiết kiệm được của mình. “Không kể người Kinh hay người đồng bào dân tộc thiểu số, hễ có điều kiện giúp đỡ ai được là chị Y Đa giúp. Đối với láng giềng hễ ai ốm đau là chị mua quà cáp đến thăm hỏi, động viên...”, anh thương binh Lương Sinh Sản nói về bà với tấm lòng tri ân.
Tin yêu và quý trọng bà, chính vì vậy khi trong thôn có những chuyện tranh chấp đất đai, láng giềng xích mích, vợ chồng mâu thuẫn... bà đến hoà giải là mọi việc đâu lại vào đấy...
Bằng những việc làm nghĩa tình ở khu dân cư, bà vẫn luôn luôn được người dân ở khu dân cư trọng vọng...!
