Nét hoa văn trên trang phục người phụ nữ LôLô ở Hà Giang

19/07/2006
Lô Lô là một dân tộc chính thức của đại gia đình các dân tộc ở Việt Nam. Người Lô Lô có 2 ngành là Lô Lô hoa và Lô Lô đen. Ở Hà Giang có 2 nhóm đó. Nhóm Lô Lô đen sinh sống tập trung ở xã Lũng Cú huyện Đồng Văn, có nhóm Lô Lô hoa sinh sống ở các xã của huyện Mèo Vạc. Cả 2 nhóm Lô Lô có sự khác nhau về trang phục, nhưng phong tục tập quán thì không có gì khác biệt nhau…

Hà Giang là một tỉnh có nhiều dân tộc cùng chung sống. Về kiểu cách hoa văn và màu sắc trên y phục rất đa dạng và phong phú, mỗi dân tộc có một đặc thù riêng, song đều phản ánh nét truyền thống và khiếu thẩm mỹ nghệ thuật riêng độc đáo. Về màu sắc trên y phục của người phụ nữ Lô Lô, màu chàm, màu đen thuần khiết là màu đặc trưng. Màu chàm được nhuộm từ loại cây cùng tên. Từ xa xưa chàm đã đi vào thơ ca, nhạc họa như màu biểu tượng của vùng núi cao biên giới phía bắc này. Trên nền màu chàm là các màu sắc được thể hiện khác nhau trên các mảnh vải màu ghép lại hay trên những đường thêu chỉ màu làm cho y phục của người phụ nữ trở nên lộng lẫy như những cánh bướm hoa rực rỡ sắc màu trong những phiên chợ hay trong những ngày lễ hội. Chúng ta có thể ngỡ ngàng khi gặp phụ nữ Lô Lô trong y phục đa dạng về màu sắc, cầu kì về đường thêu, sinh động về kiểu cách. Thật khó có thể so sánh y phục của người phụ nữ Lô Lô với các dân tộc khác sống trên đất nước ta bởi sự cầu kì và rực rỡ của nó. Trên váy, trên áo với những họa tiết hoa văn hình tam giác, hình vuông ghép mảnh hay những mô típ quả trám tạo thành băng chạy quanh thân áo, gấu áo, tay áo với các màu đỏ, xanh, vàng, tím.

Phụ nữ Lô Lô hoa mặc quần, áo cổ tròn xẻ ngực nẹp áo từ ngực xuống tới gấu áo là một đường riềm rộng ngang tới 4-5 cm, được thêu ngũ sắc và được ghép liên tiếp các mảnh vải hình tam giác nhỏ tạo tổng thể hình vuông liên tiếp kề nhau. Phụ nữ Lô Lô hoa coi trọng cả mảnh vải cuốn vát từ thắt lưng ra đằng trước, mảnh này cũng được thêu hoa văn ghép mảnh cầu kì ở hai bên rìa. Tay áo phụ nữ Lô Lô hoa nhỏ hơn Lô Lô đen song cũng được thêu nhiều màu viền theo ống tay. Đáng chú ý là thắt lưng bằng vải hai đầu được thêu hoa văn tam giác cùng với những hạt cườm màu. Còn chiếc khăn đội đầu được buông rủ xuống sau gáy trên khăn là một tác phẩm nghệ thuật với những chùm chỉ thêu rực rỡ màu sắc, thêu nổi những hoa văn. Để có những bộ nữ phục đẹp rực rỡ đó phụ nữ Lô Lô phải tốn rất nhiều công may vá thêu thùa. Và người con gái phải tập luyện đường kim mũi chỉ ngay từ tấm bé để khi lớn có thể tự tạo ra các bộ trang phục đẹp cho mình. Mỗi phụ nữ Lô Lô đều có những bộ trang phục với đầy đủ váy, áo mới có hoa văn đẹp cùng với vòng tay, vòng cổ để trưng diện trong các ngày tết, ngày hội, ngày cưới.

Đồng bào dân tộc Lô Lô có dân số vào loại ít ở nước ta, nhưng có chiều dày lịch sử và truyền thống văn hóa khá rực rỡ từ ngàn xưa để lại. Ngày nay trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa của mình họ đã phát huy vốn văn hóa truyền thống, tiếp thu khoa học kĩ thuật mới, học hỏi các dân tộc khác trên địa bàn xây dựng cuộc sống mới ngày càng âm no hạnh phúc.

Theo Vũ Hà Lê
Tổ Quốc.

TÂM ĐIỂM

CÁC ĐỀ ÁN

Video