Hồ Quan Sơn: Khu du lịch sinh thái giàu tiềm năng
Từ Hà Nội theo quốc lộ 6, qua thành phố Hà Đông, rẽ vào quốc lộ 21B, đến thị trấn Đại Nghĩa (Mỹ Đức), rồi thẳng hướng tỉnh lộ 431, đi khoảng 4km, sẽ đến hồ Quan Sơn. Hồ Quan Sơn được hình thành vào năm 1971, nằm sát tỉnh lộ 431, cách đường Hồ Chí Minh về phía Tây Nam khoảng 2km, kéo dài từ ngã tư cầu Dậm (xã Hợp Tiến) đến trường bắn Miếu Môn (xã Đồng Tâm) qua các xã Hồng Sơn, An Mỹ, Tuy Lai, Thượng Lâm với diện tích hồ 1.200ha. Hồ Quan Sơn có lợi thế nằm trong cụm tam giác du lịch tâm linh - nghỉ ngơi, giải trí - dưỡng bệnh và giống như một “Hạ Long thu nhỏ” nên là một điểm đến khá hấp dẫn đối với du khách. Khi đặt chân đến đây, du khách sẽ không khỏi ngỡ ngàng trước vẻ đẹp của dải núi trùng trùng điệp điệp, xanh biếc màu đá, cỏ cây ẩn hiện, tạo nên những địa danh nổi tiếng như: Núi Voi Phục, đồi Độc Lập, hang Rằng Xé, Hoa Quả Sơn, núi Quai Chèo... Xen kẽ giữa các dãy núi là hàng chục thung lũng lớn nhỏ, nhưng đẹp và giàu tiềm năng nhất chính là Thung Cống rộng 30ha thuộc xã Hồng Sơn. Một địa danh khá đẹp còn gọi là Thung Mơ, rộng khoảng 200ha nằm trên địa bàn xã Hợp Tiến, đây là một nơi lý tưởng để du khách tận hưởng không gian thơ mộng, tự nhiên của núi rừng, sông nước...
Đi vào các Thung, du khách sẽ thấy rừng nằm xen kẽ giữa các núi đá, thảm thực vật ở đây vô cùng phong phú với vô số loài cây thuộc họ quý hiếm; khoảng 20 ngọn núi lớn nhỏ, kéo dài và ôm lấy hồ nước, rất nhiều mỏm đá lớn đang ngả mình xuống lòng hồ, nhìn từ xa giống như các hòn đảo nhỏ. Đi sâu vào bên trong núi có các chùa chiền và hang động như chùa Cao, chùa Hàm Long... nhưng đẹp nhất vẫn là chùa Linh Sơn, soi bóng xuống hồ Giang Nội, cạnh chùa Linh Sơn có nhiều nhũ đá đang rủ xuống. Nhờ vậy, khi mặt trời mọc, ánh sáng phản xuống hồ vào các nhũ đá đã tạo nên một cảnh sắc lung linh, huyền ảo và thần bí. Dưới chân núi, ven hồ, có các khoảng đất rộng cũng là một nơi lý tưởng để du khách dừng chân nghỉ ngơi, ngắm cảnh và cắm trại, với diện tích đủ cho khoảng 500 du khách. Hồ Quan Sơn còn có vị trí đặc biệt quan trọng, nó là nơi ngăn lũ rừng ngang khi mùa mưa đến, làm hồ chứa nước tưới tiêu cho hơn 2.000ha cây trồng, đồng thời tạo tiềm năng khai thác và nuôi trồng thủy sản của huyện Mỹ Đức. Vì vậy, nơi đây đã có nhiều món ăn đặc sản riêng của vùng sông hồ như: Ba ba, tôm, cua, ốc nhồi nướng, cá quả nướng, thịt dê nuôi trên núi, gỏi cá Quan Sơn, mắm tôm Quan Sơn... Vào mùa mưa, từ trên các triền núi cao, thác nước ngày đêm đổ xuống mặt hồ, bọt tung trắng xóa khiến cảnh sắc càng trở nên đẹp và huyền ảo hơn, mặt nước hồ sẽ rộng ra trung bình khoảng 2km, màu nước xanh biếc. Ngồi trên thuyền, du khách đi vòng quanh các đảo, đến thăm Linh Sơn động, Ngọc Long động, mỗi động là một kỳ quan mà thiên nhiên đã ban tặng cho vùng đất này thật kỳ thú, những nhũ đá mang hình long, ly, quy, phượng.
Để khơi dậy tiềm năng du lịch của hồ Quan Sơn, phát triển thành một khu du lịch sinh thái, năm 2004, huyện Mỹ Đức đã giao cho Công ty cổ phần Thủy sản và du lịch Quan Sơn khai thác diện tích mặt hồ để nuôi trồng thủy sản và từng bước hình thành tuyến du lịch sinh thái quanh hồ, phục vụ nhu cầu ăn uống, nghỉ ngơi của du khách. Để khai thác tối đa những lợi thế của hồ, xây dựng những cơ sở thiết yếu phục vụ cho du lịch, Công ty đã kêu gọi các nhà đầu tư vào xây dựng các dịch vụ như xây khách sạn, nhà hàng, nơi trưng bày bán quà lưu niệm... Ông Phạm Văn Rực, Phó giám đốc Công ty cho biết: Công ty đã vay ngân hàng hơn 3 tỷ đồng, xây dựng một khách sạn 3 tầng tổng kinh phí 2,2 tỷ đồng trên diện tích 427m2, xây dựng nhà chờ thuyền 120m2, xây dựng nhà ăn mới, một số ngôi nhà sàn mini, mua sắm 2 ca nô và 30 thuyền chèo tay... để đáp ứng được nhu cầu của du khách khi đến tham quan. Nhờ kết hợp giữa vẻ đẹp tự nhiên và cơ sở vật chất, thái độ phục vụ tận tình của những hướng dẫn viên du lịch, năm 2006, Công ty đón 6.843 lượt khách, doanh thu đạt 2,3 tỷ đồng, nộp vào ngân sách 322 triệu đồng. Riêng trong 4 tháng đầu năm 2007, mặc dù gặp khó khăn do lưu lượng nước ở mặt hồ ít nhưng khu du lịch Quan Sơn đã đón tới 2.147 lượt khách, doanh thu đạt khoảng 800 triệu đồng.
Hiện nay, UBND huyện Mỹ Đức đang có kế hoạch lập dự án đầu tư phát triển tiềm năng khu du lịch sinh thái hồ Quan Sơn theo hướng khai thác tối đa những lợi thế của hồ, trên cơ sở nhằm bảo tồn những giá trị tự nhiên, vị trí địa lý, bảo vệ môi trường sinh thái, di tích lịch sử văn hóa, an ninh quốc phòng... nhằm xây dựng hồ thành khu du lịch nghỉ ngơi, dưỡng sinh và chữa bệnh.
