Giỗ Tổ Hùng vương - Hành trình về cội nguồn dân tộc

Ngày mồng mười tháng ba âm lịch hàng năm đã được Nhà nước ta quyết định là ngày Quốc giỗ - Ngày giỗ Tổ Hùng Vương. Vì vậy, Đền Hùng trở thành điểm đến về tâm linh và những hoạt động về nguồn của dân tộc Việt Nam.

Về Đền Hùng, du khách đến thăm Bảo tàng Hùng Vương sẽ tận mắt thấy những di chỉ thời đại Hùng Vương mà các nhà khoa học khảo cổ đã tốn không biết bao nhiêu công sức tìm để chứng minh lịch sử hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước của một dân tộc Việt Nam.

Với lòng thành kính, du khách lên đền Hạ, đền Trung, chùa Tổ, đền Thượng và Lăng mộ Tổ để thắp những nén hương thơm tưởng nhớ các Vua Hùng. Từ Lăng mộ Tổ theo những bậc đá du khách xuống đền Giếng nơi thờ hai công chúa Tiên Dung và Ngọc Hoa. Ở đây du khách được đọc lời Bác Hồ nói với các chiến sỹ Đại đoàn quân Tiên phong trên đường về tiếp quản Thủ đô tháng 9 năm 1954 “Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”.

Giỗ tổ năm 2006 đã được Đảng, Nhà nước chỉ đạo cụ thể, được tỉnh Phú Thọ phổi hợp với các tỉnh Yên Bái. Lào Cai tạo thành chương trình “Du lịch về cội nguồn” với nhiều hoạt động sâu sắc, phong phú, sôi động và hấp dẫn hơn.

Giỗ Tổ, gồm hai phần Lễ và Hội. Phần Lễ diễn ra trong 3 ngày, từ ngày mùng 5 đến 7/4/2006 (tức từ 8 –10/3 âm lịch năm Bính Tuất), trong đó quan trọng nhất là lễ dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng sẽ diễn ra lúc 7h sáng ngày 10/3 (âm lịch).

Phần Hội diễn ra trong 5 ngày từ 6 – 10/3 âm lịch với nhiều hoạt động phong phú như các trò chơi dân gian, các hoạt động thể thao, hội chợ, “Du lịch về cội nguồn” .

Mở đầu cho phần Hội năm nay là màn trình diễn ấn tượng đánh trống đồng, múa sư tử và hát xoan của các diễn viên, nghệ nhân xã Kim Đức (huyện Phù Ninh) tại Công Quán - Khu di tích lịch sử Đền Hùng.

Tiếp đó là lễ khai mạc giải bóng chuyền, bắn nỏ, cờ tướng và trình diễn múa rối nước của phường Nghĩa Hưng - thành phố Nam Định; khai mạc triển lãm sách với chủ đề “Từ Đền Hùng nhìn ra cả nước, cả nước hướng về Đền Hùng”; trưng bày “Những phát hiện khảo cổ học tỉnh Phú Thọ”; tổ chức đón bằng di tích lịch sử quốc gia và quyết định công nhận phường Xoan An Thái (xã Phượng Lâu - thành phố Việt Trì); khai mạc Hội chợ Hùng Vương 2006 tại thành phố Việt Trì; tổ chức chợ quê truyền thống (tại thị trấn Hùng Sơn, huyện Lâm Thao) với những ngón nghề đan lát, những trò chơi dân gian, những gian hàng bán bánh trưng, bánh dầy, bánh tò he... biểu trưng cho nét văn hóa dân gian trong các lễ hội vùng quê Đất Tổ.

Cùng thời gian là các hoạt động rước kiệu, hát dân ca trên thuyền, múa rối nước, tổ chức hội trại thanh niên... và lễ dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng của huyện Lâm Thao tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng. Đồng thời, tại thành phố Việt Trì, mọi người tham gia cuộc thi giã bánh dầy của làng Mộ Chu Hạ - Bạch Hạc (Việt Trì) có 4 giáp (mỗi giáp 9 người) tham gia. Kết thúc hội thi, Ban tổ chức lựa chọn 18 chiếc bánh đẹp nhất của 4 giáp dâng lên đền Thượng làm lễ cầu mong Vua Hùng ban phúc cho muôn dân. Ngay sau cuộc thi giã bánh dầy của làng Mộ Chu Hạ, du khách tiếp tục được hòa mình vào những hội thi đậm chất cổ xưa là hội thi gói bánh trưng của xã Minh Nông (TP Việt Trì) và hội thi kéo lửa nấu cơm thi của xã Đào Xá (huyện Thanh Thủy). Trong tiếng trống hội, tiếng cổ vũ náo nhiệt của người xem, các chàng trai lại châm lửa vào đóm chạy theo các thôn nữ đang gánh các niêu đất để thổi cơm.

Gắn với các hoạt động lễ hội là các tour du lịch gắn với chương trình “Du lịch về cội nguồn” của 3 tỉnh Phú Thọ, Yên Bái, Lào Cai.

Phú Thọ, Yên Bái, Lào Cai là 3 tỉnh có nhiều điểm chung và tương đồng mà ít nơi nào có được: Với hàng trăm ki lô mét sông Hồng chảy qua, đêm ngày chở nặng phù sa bồi bổ cho những cánh đồng hai bên tả, hữu thêm mầu mỡ; hàng trăm cây số đường sắt quốc gia; hàng trăm cây số quốc lộ 70 là điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế, giao lưu với các tỉnh trong nước và nước bạn Trung Hoa qua cửa khẩu Lào Cai- lý tưởng cho hoạt động du lịch; chung dãy Hoàng Liên Sơn hùng vĩ với đỉnh Phan xi păng cao vút, chứa đựng nhiều điều bí ẩn mà con người đang khám phá.

Du khách có thể đến Phú Thọ rồi lên Yên Bái, đến Lào Cai hoặc ngược lại. “Du lịch về cội nguồn”, nét độc đáo trong văn hóa du lịch thời mở cửa, là cầu nối thắt chặt mối quan hệ giữa các dân tộc Phú Thọ, Yên Bái, Lào Cai và với cả nước.

Mỗi nơi, mỗi địa điểm đều có những đặc thù riêng nhưng Đền Hùng - Giỗ Tổ Hùng Vương ở Phú Thọ vẫn là nơi hội tụ rất thành kính, tâm linh và giầu chất nhân văn.

Mỗi người đến với Đền Hùng với một tâm trạng khác nhau, nhưng ai cũng mang một điều chung đó là được về với cội nguồn và mong mọi điều tốt lành cho cuộc sống.

Thủ tướng Phan Văn Khải lên thăm Đền Hùng ngày 5 tháng 5 năm 2004 đã khẳng định: “Di tích Đền Hùng là tài sản vô giá, là cội nguồn của dân tộc Việt Nam”.

Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Dy Niên đã viết: “Trên thế giới có lẽ chỉ có dân tộc Việt Nam ta có di tích như Đền Hùng, đất Tổ của cả dân tộc, đây thật sự là Khu di tích thiêng liêng nhất của cả dân tộc Việt Nam. Ngày giỗ Tổ mùng 10 tháng 3 là ngày hội lớn của dân tộc để mọi người trên mọi miền đất nước, những người xa Tổ quốc về hội ngộ nhớ lại công ơn các vua Hùng...”.

Những kiều bào xa Tổ quốc luôn nhớ và hướng về cội nguồn. Đoàn đại biểu Việt kiều ưu tú từ Trung Quốc, Campuchia, CHDC Đức, Liên bang Nga, Austraylia đã ghi những dòng đầy tâm huyết: “... Với lòng tự hào to lớn là con cháu các vua Hùng và với niềm tin chắc chắn là các con cháu vua Hùng sẽ mãi mãi xứng đáng với truyền thống Việt Nam, với lịch sử dựng nước và giữ nước của các thế hệ vua Hùng và con cháu”.

Đoàn tôn giáo Cao Đài đại diện mười tỉnh miền Nam lưu bút tại sổ vàng Đền Hùng: “Đến Đền Hùng tìm lại cội nguồn, chúng tôi rất ngậm ngùi tưởng nhớ đến các vị vua Hùng... nguyện giữ Đạo và yêu nước làm tốt nhiệm vụ của công dân, xây dựng đất nước giàu đẹp”.

Đoàn đại biểu tỉnh Lâm Đồng thăm Đền Hùng ngày 28 tháng 11 năm 2005 ghi: “... Về thăm đất Tổ Hùng Vương tự hào và kính trọng bởi vì dù là người Việt Nam đã nhập quốc tịch nước ngoài, dù là theo tôn giáo nào, nhưng tất cả chúng ta đều là người Việt Nam và là con cháu của các vua Hùng”.

Trước mộ Tổ thiêng liêng, đoàn đại biểu cán bộ của thành phố Hà Nội vô cùng biết ơn và tưởng nhớ các vua Hùng đã có công dựng nước và hứa với tô tiên: “Nhân dân thủ đô quyết tâm phấn đấu xây dựng Thủ đô và đất nước giàu đẹp”.

Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau nơi tận cùng đất nước, kính cẩn bên anh linh các vua Hùng đã hứa rằng:

“Cà Mau đất mũi cuối cùng

Về thăm đất Tổ vua Hùng uy nghi

Chúng con càng vững bước đi

Giữ xây đất nước không gì đẹp hơn”.