Dịu dàng như cô gái Thái

Nếu dùng lời, khó có thể diễn tả hết vẻ đẹp tinh tế của múa cổ điển Thái Lan. Khi thưởng thức loại hình nghệ thuật này, đặc biệt nếu có nhiều vũ công tham gia, người xem sẽ tưởng tượng ra trước mắt mình lúc là vườn hoa hướng dương đang khoe sắc, lúc là những ngọn lúa mì đang uốn theo làn gió, hay khi lại là đàn hải âu cùng cất cánh bay lên. Múa cổ điển Thái, nói như giới nghiên cứu văn hóa Thái Lan, là một “vườn thơ đầy cảm xúc và sống động”.

Ra đời dưới triều đại Siam, múa cổ điển phục vụ giải trí cho các bậc vua chúa trong Hoàng tộc, rồi dần lan rộng ảnh hưởng ra vùng viễn Đông như Angkor của Campuchia. Loại hình nghệ thuật này vẫn đang được Thái Lan bảo tồn và phát huy. Nó hiện được đào tạo tại tất cả các trường múa khắp đất Thái. 

Vẻ đẹp của điệu múa cổ điển Thái là sự nhẹ nhàng, thư thái. Nó xuất phát từ tính cách của người Thái và liên quan tới đạo Phật. Nó tinh tế, nhưng không ồn ào, mang vẻ đẹp uyển chuyển, mềm mại, nhưng không yếu ớt. Ông Teerpone Yincharoen, giáo viên dạy múa tại Trung tâm Văn hóa Thái ở New York, tự hào: “Múa cổ điển Thái là một trong vài loại hình nghệ thuật cổ nhất không bị ảnh hưởng của văn hóa phương Tây”.

Múa cổ điển Thái bao gồm 3 thể loại chính: Khon, Lakhon và Fawn Thai. Diễn viên biểu diễn múa Khon chỉ múa, còn lời được dàn hợp xướng thể hiện bên cánh gà. Phần lớn các màn múa Khon mô tả những trích đoạn từ trường ca Ramakien của Thái Lan (phiên bản từ Ramayana của âËn Độ), trong đó vai Tướng Khỉ Hanuman luôn là mơ ước của tất cả nam nghệ sỹ.

Múa Lakhon đa dạng về câu chuyện hơn Khon, gồm cả truyện dân gian và cổ tích. Diễn viên thường là nữ và diễn theo nhóm. 

Tuy nhiên, múa cổ điển Thái nổi tiếng nhất vẫn là Fawn Thai với nhiều làn điệu đa dạng. Fawn Thai thường được trình diễn tại các dịp lễ lớn của quốc gia, có thể có hàng trăm vũ công tham gia. Nhắc đến Fawn Thai, người ta thường nhớ đến 5 điệu chính: Fawn Leb (Múa Móng tay), Fawn Marn Gumm Ber (Múa Bướm), Fawn Marn Mong Kol (Múa mừng Hạnh phúc), Fawn Tian (Múa Nến) và Fawn Ngiew (Múa Khăn). Fawn Leb thường có 5 cặp vũ nữ biểu diễn. Khi múa, mỗi vũ nữ đeo 10 móng tay được mạ vàng, mạ bạc, dài chừng 15 cm cong vút. Còn Fawn Tian luôn được trình diễn vào buổi tối để tạo ấn tượng lung linh của nến. Điệu múa này uyển chuyển như làn khói, tinh tế với những bước ngắn, chỉ lắc vai và thân người trên... Đi cùng với mỗi điệu múa là một dàn nhạc từ 5-7 nhạc cụ truyền thống, trong đó nhạc cụ trung tâm là Ranad (giống như mộc cầm). 

Trong múa cổ điển Thái, trang phục là một trong những yếu tố quan trọng làm nên thành công của điệu múa. Lấp lánh hai màu vàng, bạc và trên đó đính những viên đá óng ánh nhiều màu sắc. Trang phục này đặc biệt không có cúc hay khóa kéo, mà chỉ có thắt lưng. Ngoài ra, nghệ sỹ múa cổ điển đeo rất nhiều trang sức: vòng cổ, vòng tay, vòng chân, thậm chí nhẫn đeo trên từng ngón tay. Một chùm hoàng lan trắng treo một bên chiếc mũ có chóp nhọn, còn bên kia chỉ treo một bông hồng đỏ.

Trong tư thế múa cổ điển Thái, đầu gối và khuỷu tay của các nghệ sỹ múa luôn uốn cong, đầu hơi nghiêng vào nhau. Trang phục lấp lánh. Vẻ dịu dàng, nụ cười hồn hậu xuất hiện trên gương mặt của các diễn viên múa cổ điển, trông họ như thiên thần.