ATK Định Hóa giữa “thủ đô gió ngàn”
Nhân sự kiện tỉnh Thái Nguyên chọn năm 2007 là “Năm Du lịch Thái Nguyên - về với thủ đô gió ngàn- chiến khu Việt Bắc”, chúng tôi xin được giới thiệu một số địa danh lịch sử, văn hóa, du lịch của Thái Nguyên
Trung tâm ATK- trung tâm thủ đô gió ngàn trong kháng chiến chống thực dân Pháp là vùng Phú Đình, Định Hóa. Theo Quốc lộ 3 từ Thái Nguyên qua Bờ Đậu, Giang Tiên, Đu, Đuổm, Trào tới kilômet 31 rẽ trái trên con đường quanh co bên rừng cọ, rừng vầu khoảng 60km sẽ đến trung tâm ATK Định Hóa.
Một trong những địa danh đáng chú ý là đồi Khau Tý, xã Điềm Mặc thuộc ATK Định Hóa, nơi đặt “Phủ Chủ tịch” những ngày đầu tiên của cuộc kháng chiến. Đó là lán nhỏ dưới tán cây đa cổ thụ trên đỉnh đồi. Tại đây, Bác Hồ đã cùng Thường vụ Trung ương Đảng chỉ đạo kháng chiến . Cảnh rừng già, suối Khau Tý trong những ngày đầu kháng chiến là cảm xúc Bác viết bài thơ Cảnh Khuya.
Đồi Tỉn Keo (Gót Đèo theo tiếng Tày) , xưa là rừng cây cổ thụ. Dưới tán cây rậm rạp là những lán nhỏ nơi làm việc của Bác, lán họp của Trung ương Đảng và Chính phủ, với hệ thống hầm hào tránh máy bay địch. Những năm 1948 đến 1954, Bác Hồ đã nhiều lần sống và làm việc tại Tỉn Keo, đặc biệt ngày 6-12-1953, tại đây, Bộ Chính trị đã thông qua kế hoạch chiến cuộc Đông Xuân 1953-1954 và quyết định mở chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử.
Xóm Khuôn Tát cũng là nơi Bác đã ở nhiều lần. Khuôn Tát là xóm của đồng bào Dao, cách nhà tưởng niệm Bác Hồ trên đỉnh đèo De về phía Tây khoảng 2km. ở đây vẫn còn bãi cỏ non xanh dưới bóng cây đa cổ thụ, nơi Bác và các chiến sỹ cảnh vệ thường chơi bóng chuyền. Lán Bác Hồ trên đồi Nà Đình, nhỏ đơn sơ, có tầng sàn. Dấu vết lán cảnh vệ và hầm hào xung quanh lán Bác Hồ hiện vẫn còn. Tháng Giêng năm 1954, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã đến đây chào Bác trước khi lên đường đi chiến dịch.
Khuôn Tát còn có Thác bẩy tầng, nơi đầu nguồn dòng sông Công. Thác là một thắng cảnh nổi tiếng giữa lòng ATK Định Hóa, nơi du khách không thể bỏ qua mỗi dịp hành hương về thủ đô kháng chiến.
Ngoài ra, Đại Từ cũng là khu căn cứ địa cách mạng, nơi có nhiều di tích kháng chiến. Xóm Chòi (xã Mỹ Yên) là địa điểm đặt trụ sở Hội Văn nghệ kháng chiến. Các văn nghệ sỹ tên tuổi như Nguyễn Đình Thi, Ngô Tất Tố, Văn Cao... đã từng gắn bó với nơi này. Đồi Thanh Trúc (xã Bản Ngoại) là nơi Bác và các cơ quan Trung ương đặt bản doanh trước khi về tiếp quản thủ đô Hà Nội năm 1954. Xã La Bằng là nơi ra đời cơ sở Đảng đầu tiên của Thái Nguyên cuối thu năm 1936. Phú Xuyên là nơi tổ chức đại hội lần thứ nhất các tổ chức Công đoàn, Thanh niên, Phụ nữ. Đồng Cẩm là nơi thành lập lực lượng thanh niên xung phong đầu tiên. Tượng đài thanh niên xung phong Việt Nam trên đồi Đồng Cẩm là một trong những biểu tượng của cuộc kháng chiến gian khổ, anh hùng. Đặc biệt, tại xóm Bàn Cờ, xã Hùng Sơn, ngày 27-7-1947 đã diễn ra mít tinh và công bố bức thư của Bác lấy ngày 27-7 hằng nămlà Ngày Thương binh - Liệt sỹ. Nhà lưu niệm sự kiện này hiện nay là nơi tưởng niệm các anh hùng liệt sỹ hy sinh vì nước....
