Hà Giang: Phòng chống tội phạm buôn bán người cần sự vào cuộc của toàn xã hội
Hà Giang là một tỉnh miền núi vùng cao, đa dân tộc, đường sá giao thông đi lại khó khăn, địa hình chia cắt, cuộc sống của đồng bào các dân tộc còn rất vất vả, gặp nhiều khó khăn, thiếu thốn. Với hơn 270 km đường biên giới là điều kiện thuận lợi thúc đẩy thông thương, giao lưu hàng hóa, mua bán trao đổi nhưng đó cũng là môi trường để các loại tội phạm lợi dụng để hoạt động, nhất là tội phạm buôn bán người, buôn bán phụ nữ, trẻ em qua biên giới.
Thực hiện chương trình 130/CP của Chính phủ về phòng chống tội phạm buôn bán phụ nữ trẻ em, trong những năm qua, Ban chỉ đạo 130 CP của tỉnh đã chỉ đạo các ban ngành, đoàn thể và các huyện, thành phố triển khai thực hiện có hiệu quả chương trình. Tuy nhiên, theo đánh giá của các cơ quan chức năng, trong 6 tháng đầu năm 2011, tình hình tội phạm buôn bán người, buôn bán - chiếm đoạt trẻ em trên địa bàn tỉnh còn tiềm ẩn những diễn biến phức tạp, thủ đoạn hoạt động phạm tội ngày càng tinh vi, sảo quyệt. Bọn tội phạm thường dùng các thủ đoạn như tìm đến những phụ nữ thiếu hiểu biết, lợi dụng hoàn cảnh để khó khăn, dụ dỗ, lôi kéo sang bên kia biên giới đi làm thuê, lấy chồng bất hợp pháp để có cuộc sống ổn định, thu nhập cao. Giả vờ quan hệ yêu đương, mua sắm cho nạn nhân những đồ dùng cá nhân để lấy lòng rồi lừa bán. Một số đối tượng trong nước cấu kết với các đối tượng nước ngoài mật phục ở những khu vực gần biên, lợi dụng chị em đi chợ, thăm thân, buôn bán tổ chức bắt cóc rồi đem vào sâu trong nội địa để bán; Lợi dụng đêm tối và sơ hở của các lực lượng chức năng trong công tác quản lý, các gia đình sống đơn lẻ mất cảnh giác gần khu vực biên giới, bọn tội phạm lén lút đột nhập vào nhà tấn công người lớn bắt cóc, chiếm đoạt trẻ em và nhanh chóng chạy trốn sang bên kia biên giới, đưa vào sâu trong nội địa…
Theo đánh giá của cơ quan Công an, trong 6 tháng đầu năm, toàn tỉnh xảy ra 12 vụ mua bán người, mua bán, chiếm đoạt trẻ em với 15 đối tượng và 16 nạn nhân chủ yếu ở các huyện vùng cao giáp biên giới, đặc biệt là trong số đó có cả ở thành phố Hà Giang. Các lực lượng Bộ đội Biên phòng, Công an, Sở Lao động, Thương binh - Xã hội phối hợp tiếp nhận 125 nạn nhân bị buôn bán và nghi bị buôn bán do nước bạn trao trả; giải cứu và tự trở về 5 người. Các nạn nhân trở về được khám chữa bệnh, cấp phát thuốc và bàn giao cho gia đình, chính quyền địa phương quản lý đảm bảo đúng các quy định, chính sách và yêu cầu của pháp luật. Trước những diễn biến tình hình hoạt động của bọn tội phạm buôn bán người ngày càng phức tạp, để nhằm kiềm chế sự gia tăng của tội phạm này; Cơ quan thường trực đã chủ động tham mưu cho Ban chỉ đạo 130/CP tỉnh thường xuyên đôn đốc các ngành thành viên, các tiểu ban chỉ đạo sát sao thực hiện tốt các mặt công tác. Các lực lượng chức năng như Hội liên hiệp phụ nữ, Công an, Bộ đội Biên phòng đã tích cực phối hợp với các ban ngành đoàn thể tổ chức tuyên truyền để quần chúng nhân dân nắm rõ âm mưu, phương thức thủ đoạn dụ dỗ, lừa gạt của bọn tội phạm mua bán người, mua bán chiếm đoạt trẻ em và tích cực tham gia phòng ngừa đấu tranh bằng nhiều hình thức khác nhau: Tuyên truyền trực tiếp tại các buổi họp chợ, trường học, các buổi họp thôn, xóm, gặp gỡ cá biệt, mở hội nghị riêng hoặc lồng ghép với việc triển khai, sơ kết các chương trình, kế hoạch về phát triển kinh tế, xã hội, y tế, giáo dục...Riêng lực lượng Công an đã chỉ đạo công an các huyện biên giới tiếp tục chủ động phối hợp với Công an các huyện đối đẳng của nước bạn tuyên truyền, giao dục pháp luật cho công dân biên giới; tuyên truyền phòng chống tội phạm tuyến biên giới trong đó có cả phòng chống tội phạm buôn bán phụ nữ, trẻ em. Tăng cường công tác tuyên truyền tìm hiểu luật hôn nhân gia đình và kiến thức pháp luật Phòng chống tội phạm buôn bán người, thường xuyên duy trì các câu lạc bộ “Gia đình hạnh phúc” tại các huyện biên giới. Tổ chức các lớp tập huấn, tuyên truyền cách thức phòng ngừa tội phạm mua bán người, hướng dẫn trình tự thủ tục tiếp nhận, lập hồ sơ để thực hiện chính sách hỗ trợ cho nạn nhân bị buôn bán trở về tái hòa nhập cộng đồng cho cán bộ làm công tác đoàn thể và các hội của các xã, phường, thị trấn. Phối hợp với cơ quan chức năng tiếp nhận 27 nạn nhân bị buôn bán đưa vào Trung tâm bảo trợ xã hội của tỉnh.
Các lực lượng nòng cốt đấu tranh trực tiếp với loại tội phạm này như: Công an, Biên phòng thường xuyên làm tốt công tác quản lý địa bàn, tăng cường công tác tuần tra kiểm soát, tập trung vào các tuyến, địa bàn, trọng điểm có nguy cơ cao. Nâng cao hiệu quả công tác đăng ký, quản lý nhân hộ khẩu, tạm trú, tạm vắng. Phối hợp với chính quyền cơ sở răn đe, giáo dục, quản lý chặt chẽ các đối tượng. Tổ chức thực hiện tốt các quy chế phối hợp, nắm chắc tình hình, đẩy mạnh các hoạt động truyền thông, xây dựng phong trào quần chúng bảo vệ An ninh Tổ quốc. Chủ động làm tốt công tác đối ngoại, kịp thời phối hợp điều tra các vụ án, giải cứu nạn nhân, truy bắt tội phạm...giữ mối quan hệ đoàn kết, hữu nghị, hiểu biết lẫn nhau, cùng nhau xây dựng vùng biên giới ổn định và phát triển.
Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện công tác này trên địa bàn còn gặp rất nhiều khó khăn. Do đặc thù tỉnh Hà Giang có đường biên giới dài, giao thông đi lại khó khăn, trình độ dân trí của nhân dân vùng biên còn hạn chế, đời sống kinh tế khó khăn, một số quần chúng nhân dân ý thức cảnh giác chưa cao. Đồng bào các dân tộc sống không tập trung, bất đồng về ngôn ngữ, tập quán phong tục khác nhau; các vụ án đều có yếu tố nước ngoài nên công tác điều tra, xử lý còn gặp nhiều bất cập.
Tại kỳ họp thứ chín, Quốc hội khóa XII đã thông qua Luật Phòng chống mua bán người. Luật quy định việc phòng ngừa, phát hiện, xử lý hành vi mua bán người và các hành vi khác vi phạm pháp luật về phòng, chống mua bán người; tiếp nhận, xác minh, bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân; hợp tác quốc tế trong phòng chống mua bán người...Điều đó thể hiện sự quyết tâm của Đảng và Nhà nước đối với loại tội phạm này. Để chương trình hành động phòng chống tội phạm buôn bán người, buôn bán phụ nữ, trẻ em thực sự hiệu quả, bên cạnh các chế tài hợp lý, đủ mạnh, sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan chức năng là chưa đủ. Mỗi thành viên, mỗi gia đình và cộng đồng xã hội cần nâng cao ý thức cảnh giác trước những cạm bẫy, dụ dỗ, thủ đoạn hoạt động của bọn tội phạm; tăng cường thực hiện các chính sách phát triển kinh tế, văn hóa xã hội, thu hút lao động nông thôn, kiềm chế những nguyên nhân phát sinh tội phạm.
