Cao Bằng: Kiến tạo môi trường bình đẳng giới từ cơ sở

Những “rào cản vô hình” nơi rẻo cao

Chiếm hơn 54% lực lượng lao động, phụ nữ Cao Bằng có mặt trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Phát huy truyền thống của quê hương cách mạng, những người bà, người mẹ đang tích cực tham gia phát triển kinh tế, bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới và xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Tuy nhiên, thực trạng tiếng nói và sự tham gia của họ vẫn còn những hạn chế nhất định. Điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, hạ tầng giao thông chưa đồng bộ, việc tiếp cận internet và các dịch vụ thông tin ở một số địa bàn còn hạn chế đã ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tri thức, kỹ năng và các cơ hội phát triển của phụ nữ.

Trước đây, ở không ít nơi, những định kiến và khuôn mẫu giới vẫn tồn tại dai dẳng, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số ít người. Tư tưởng gia trưởng cùng những tập quán, nếp nghĩ đã ăn sâu trong đời sống xã hội khiến vai trò của nam giới thường được mặc định là người quyết định các công việc lớn trong gia đình, trong khi phụ nữ chủ yếu gắn với công việc nội trợ, chăm sóc con cái và lao động sản xuất. Nhiều phụ nữ quen với tâm lý tự ti, an phận, ít có điều kiện hoặc chưa mạnh dạn khẳng định tiếng nói, năng lực của bản thân. Tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống và việc trẻ em gái bỏ học sớm vẫn xuất hiện ở một số nơi, trở thành rào cản đối với mục tiêu bình đẳng giới và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nữ vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Đáng chú ý, những rào cản ấy không chỉ xuất phát từ các yếu tố khách quan mà còn tồn tại ngay trong nhận thức của một bộ phận phụ nữ. Những phẩm chất tốt đẹp như đức hy sinh, sự nhẫn nại, bao dung đôi khi lại vô tình trở thành “chiếc khuôn” bó hẹp vai trò của người phụ nữ, khiến nhiều người chấp nhận lùi về phía sau, ngại tham gia các hoạt động xã hội, chưa dám bày tỏ chính kiến và khẳng định vị thế của mình.

Thông qua các hoạt động tuyên truyền, hội viên phụ nữ có cơ hội bày tỏ tâm tư, nguyện vọng, chia sẻ những cách làm hay, mô hình sáng tạo

Khơi thông “điểm nghẽn” nhận thức về bình đẳng giới

Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Đoàn Thị Lê An cho biết: Những năm qua, bám sát các Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng, các chương trình quốc gia về bình đẳng giới, Hội LHPN tỉnh Cao Bằng đã chủ động tham mưu, phối hợp triển khai nhiều hoạt động thiết thực, gắn với yêu cầu thực tiễn của địa phương. Nội dung bình đẳng giới được lồng ghép trong các phong trào thi đua, các cuộc vận động và chương trình công tác Hội; đồng thời trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt của các cấp Hội.

Từ tỉnh đến cơ sở, công tác tuyên truyền được xác định là khâu đột phá nhằm thay đổi nhận thức, xóa bỏ định kiến giới và nâng cao trách nhiệm của cộng đồng đối với công tác phụ nữ. Các cấp Hội đã đa dạng hóa hình thức tuyên truyền thông qua sinh hoạt chi hội, tổ phụ nữ, diễn đàn, tọa đàm, hội thi, hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao; truyền thông trên trang thông tin điện tử, mạng xã hội; lồng ghép tuyên truyền Luật Bình đẳng giới; Luật Hôn nhân gia đình; Luật Phòng, chống bạo lực gia đình, phòng chống xâm hại trẻ em; Tháng hành động vì bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới...

Thực hiện Đề án 938 “Tuyên truyền, giáo dục, vận động, hỗ trợ phụ nữ tham gia giải quyết một số vấn đề xã hội liên quan đến phụ nữ” giai đoạn 2017 - 2027, Hội LHPN tỉnh chỉ đạo Hội LHPN cấp cơ sở tập trung vào các vấn đề thiết thực với hội viên phụ nữ như: phòng chống bạo lực gia đình, bạo lực trên cơ sở giới; giáo dục cha mẹ trong chăm sóc và bảo vệ trẻ em; an toàn thực phẩm; an toàn giao thông; phòng chống tai nạn thương tích… Đồng thời, thành lập, duy trì các mô hình phòng chống tệ nạn xã hội, mô hình phụ nữ thực hiện an toàn giao thông tại 120 chi hội, phát huy hiệu quả 1.333 mô hình, câu lạc bộ văn hoá, văn nghệ, thể dục, thể thao.

Chị Hoàng Thị Luyến, Chủ tịch Hội LHPN xã Lũng Nặm cho biết, từ những buổi sinh hoạt chi hội phụ nữ xóm, nhiều chị em đã mạnh dạn chia sẻ quan điểm, tham gia thảo luận các vấn đề của cộng đồng. Câu chuyện về bình đẳng giới không còn nằm ở những khẩu hiệu xa xôi mà nay hiện hữu sinh động trong đời sống thường ngày của người dân. Tinh thần trách nhiệm, ý thức giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa tốt đẹp của các dân tộc, về giới và bình đẳng giới đã được cải thiện rõ nét. Hội viên phụ nữ ngày càng tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, tích cực xây dựng gia đình ấm no, hạnh phúc.

 Hội LHPN tỉnh Cao Bằng truyền thông Đề án 938 “Tuyên truyền, giáo dục, vận động, hỗ trợ phụ nữ tham gia giải quyết một số vấn đề xã hội liên quan đến phụ nữ” năm 2026 tại xã Lũng Nặm

Chính sách đột phá cho công tác phụ nữ vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Dự án 8 “Thực hiện bình đẳng giới và giải quyết những vấn đề cấp thiết đối với phụ nữ và trẻ em” thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030, giai đoạn I từ năm 2021 đến năm 2025, đã trở thành một bước đột phá quan trọng trong công tác thúc đẩy bình đẳng giới và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho phụ nữ và trẻ em ở các vùng dân tộc thiểu số.     

Tại Cao Bằng, sau 5 năm triển khai, Dự án 8 đã góp phần tạo chuyển biến rõ nét trong nhận thức và hành động của cộng đồng về bình đẳng giới. Các hoạt động truyền thông, đối thoại chính sách, tập huấn nâng cao năng lực được triển khai sâu rộng đã từng bước xóa bỏ định kiến giới, thay đổi nếp nghĩ, cách làm, xóa bỏ tư tưởng trông chờ, ỷ lại, khơi dậy tinh thần chủ động, tự tin của phụ nữ dân tộc thiểu số.

Chị Lãnh Thị Hội, xóm Dẻ Gà, xã Cần Yên chia sẻ, qua nghe các buổi truyền thông của Hội đã giúp tôi hiểu hơn về bình đẳng giới. Từ đó, tôi chủ động phân chia, đưa ra ý kiến trong các công việc gia đình với chồng; dành thời gian tham gia hoạt động Hội, sinh hoạt văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao tại địa phương. Ngoài ra, gia đình tôi tích cực xây dựng nếp sống văn minh, phòng chống tệ nạn xã hội, phòng chống nạn tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống.

Chủ tịch Hội LHPN xã Cần Yên Nông Ánh Nguyệt cho biết, tuyên truyền về bình đẳng giới là nhiệm vụ khó khăn, bởi quan niệm trọng nam - khinh nữ đã ăn sâu vào tư tưởng của nhiều người. Để thay đổi tư tưởng ấy, chỉ nói chuyện, phổ biến các thông tin, kiến thức thông qua sách, báo, tài liệu là chưa đủ và có phần khô khan. Vì vậy, Hội LHPN xã khuyến khích tuyên truyền bằng hình thức sân khấu hóa, vận dụng hình ảnh trực quan, sinh động, truyền tải trực tiếp thông điệp về bình đẳng giới, xóa bỏ định kiến, khuôn mẫu giới… đến người dân. Đồng thời, Hội thường xuyên giúp đỡ, tăng cơ hội cho phụ nữ tiếp cận các nguồn lực xã hội, giúp hội viên ngày càng tự tin làm chủ cuộc sống.

Điều đáng ghi nhận là Dự án 8 không chỉ dừng lại ở tuyên truyền mà còn hướng tới mục tiêu trao quyền thực chất cho phụ nữ. Từ chỗ ít có cơ hội tham gia các hoạt động xã hội, nhiều phụ nữ dân tộc thiểu số đã mạnh dạn phát triển kinh tế, khởi nghiệp, khởi sự kinh doanh, thành lập tổ, nhóm hợp tác xã. Nhiều chị em từng bước khẳng định vai trò trong cộng đồng, tích cực tham gia các câu lạc bộ dân ca, dân vũ… Dự án cũng mở rộng cơ hội để phụ nữ tham gia lãnh đạo, quản lý thông qua các chương trình bồi dưỡng, nâng cao năng lực cho cán bộ nữ dân tộc thiểu số; đồng thời tạo môi trường an toàn, lành mạnh cho phụ nữ và trẻ em thông qua các mô hình hỗ trợ tại cộng đồng.

Bên cạnh đó, Dự án 8 còn góp phần thay đổi nhận thức của nam giới về bình đẳng giới và trách nhiệm trong gia đình. Từng bước hình thành nếp sống văn minh, tiến bộ, phát huy vai trò đồng hành của cả nam và nữ trong chăm sóc, giáo dục con cái, xây dựng gia đình bình đẳng, tiến bộ, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững.